niedziela, 1 czerwca 2014

Rośliny lecznicze z upraw i stanu naturalnego.

Źródłem surowców zielarskich i otrzymywanych z nich preparatów są roślinny lecznicze. Leki roślinne reprezentują jeden z najbardziej prawidłowych kierunków rozwoju lecznictwa, gdyż - co jest rzeczą ogromnej wagi - przyczyniają się do zabezpieczania środowiska naturalnego człowieka przed chemizacją.

Dla zobrazowania zagadnień należy wspomnieć, że leki roślinne stanowią w naszym kraju 30% leków wydawanych na receptę a pozostałe 70% wydawanych jest bez recepty.

http://www.swiatkwiatow.pl/fotoartykuly/uprawa-zi_312.jpg

Produkcja leków roślinnych i jej ciągły wzrost musi mieć rozbudowane zaplecze w postaci bazy surowcowej. Dostarczanie przemysłowi zielarskiemu, głównemu producentowi leków roślinnych w kraju, niezbędnych ilości surowców roślinnych może odbywać się tylko przy wielostronnym rozwoju metod produkcji tych surowców zarówno ze zbioru w stanie naturalnym jak i z uprawy.

Faktem jest, że uprawy roślin zielarskich na wielką skalę zapoczątkowane zostały w Polsce stosunkowo nie dawno, a zasoby roślin leczniczych wykorzystywanych ze stanu naturalnego zmniejszają się bardzo szybko.

Stare metody zbioru surowców są obecnie już nie wystarczające, a to na skutek zwiększającego się zapotrzebowania przemysłu, zmian demograficznych, stosowania pestycydów, braku rąk do pracy, melioracji itp.

Aby lepiej zrozumieć wyżej przytoczony fakt, należy uzmysłowić sobie, że grupa roślina należących do grupy roślin leczniczych jest bardzo różnorodna a co za tym idzie bardzo liczebna. Wśród naszej rodzinnej flory można by zaliczyć ponad 400 gatunków roślin naczyniowych ( paprotników i nasiennych ), które uważane są za lecznicze. Stanowi to około 20% ogólnej liczby gatunków krajowych. Przemysł zielarski wykorzystuje ze zbioru około 100 gatunków. Poza tym w uprawie jest ponad 60, przy czym są to przeważnie gatunki obcego pochodzenia. Ogólnie mówiąc z ponad 380 000 gatunków roślin na kuli ziemskiej zastosowanie lecznicze i farmaceutyczne ma 15 000.

Poszczególne gatunki muszą być przy eksploatacji traktowane indywidualnie w zależności od pochodzenia, wymagań siedliskowych, postulatów lub ustawy o ochronie przyrody itp. Należy zwrócić uwagę również na właściwy dobór gatunków i istniejących odmian uprawowych oraz na tzw. rasy chemiczne. Różny jest również dobór organów rośliny, czyli poszczególnych części, z których będzie wytwarzało się leki i pozyskiwało substancje. Dobór tego typu opiera się na wieloletnim doświadczeni oraz analizie histochemicznej lub analizie tkanek. Różny również jest czas zbioru wybranych gatunków roślin w ciągu roku oraz okres żniw zielarskich. Okres ten wiąże się ściśle z dynamiką rozwoju poszczególnych roślin i czasu gromadzenia poszczególnych substancji w ich organach. 

Dla wyjaśnienia tego problemu powstała tzw. teoria dojrzałości wegetatywnej według Strażewicza z 1950 roku.Wskazuje ona na związek pomiędzy zmianami zachodzącymi w organach poszczególnych roślin do etapów jej bytowania.

Wreszcie wymogi zabiegów agrotechnicznych czy też akcji zbioru, suszenia, przechowywania, różniące się dla poszczególnych zbieranych gatunków, przyczyniają się do komplikacji zadań zielarskich. Należy także wspomnieć o różnicach w podaży surowca. Od kilkuset kilogramów do kilkuset ton, zależnie od możliwości produkcyjnych i zapotrzebowania rynku zielarskiego.

Wszystkie zagadnienia związane z uprawą i pozyskiwaniem roślin leczniczych w Polsce leżą w gestii Zjednoczenia Przemysłu Zielarskiego "Herbapol". Koncern ten posiada 10 zakładów zielarskich, które swoim zasięgiem obejmują wszystkie województwa, 

Badaniami roślin leczniczych zajmują się botanicy, biolodzy, rolnicy, chemicy, farmakolodzy, technolodzy i wiele innych specjalistów. Współpraca szeregu specjalistów jest niezbędna do sprostania wymagań w produkcji leków roślinnych. Ta skomplikowana działalność mająca swoje głębokie tradycje w dawnym zielarstwie, musi ulegać ciągłym zmianą i ulepszeniom aby ziołolecznictwo mogło uzyskać należyte miejsce w świecie współczesnej medycyny.

Zapotrzebowanie polskiego przemysłu zielarskiego na surowce roślinne w przeciągu ostatnich lat uległo podwojeniu z około 15 tysięcy ton do 30 tysięcy rocznie. W masie tej znajduje się około 5 tysięcy ton surowców pochodzenia naturalnego oraz około 25 tysięcy ton pochodzenia pochodzących z upraw. Mimo i tak sporego wzrostu produkcji nadal odczuwa się braki w surowcu kalkulowane w granicach 20% rocznie. Braki te powodowane są coraz większym zainteresowaniem społeczeństwa na leki roślinne i zioła zamiast leki syntezy chemicznej.

Rośliny lecznicze w stanie naturalnym żyją w różnorodnych siedliskach. O typie siedliska decyduje ukształtowanie terenu, wahania temperatury, nasłonecznienie, gleba, jej wilgotność, sąsiedztwo współżyjących organizmów oraz wiele innych czynników. Przystosowanie poszczególnych roślin do siedliska powstało w wyniku powolnego, lecz długotrwałego oddziaływania czynników ekologicznych na rośliny, oraz silnego doboru, który bardzo mocno to siedlisko i dobór utrwaliła. Tym faktem należy tłumaczyć oporność wielu roślin na przystosowanie się do sztucznych warunków upraw - monokultur. Rośliny przeniesione z naturalnych środowisk do uprawy rozwijają się często bardzo słabo lub giną , skazując całe próby uprawy na niepowodzenie. 

W celu uniknięcia niepowodzeń i zyskania wytycznych instruktażowych, przeprowadza się dla nowo branych pod uprawę gatunków kolejne próby, najpierw w wybranych instytutach badawczych a później na uprawach doświadczalnych.

Oprócz uprawy dąży się również do rozwinięcia hodowli roślin leczniczych, która ingeruje w budowę genetyczną wybranych roślin, dając nowe możliwości. Hodowle, czerpiące z naturalnych źródeł roślinnych, mogą poprawić wartość populacji, wyodrębniając wartościowe chemotypy poszczególnych gatunków, ustabilizować skład chemiczny, a także zwiększyć plony. Okazuje się również, że zabiegi hodowlane mogą przyczynić się do zwiększenia ilości substancji czynnych w surowcu, co uwarunkowane jest genetycznie. Geny natomiast sterują enzymami, a te biosyntezą składników czynnych. Warunki środowiska takie jak odpowiednie światło czy nawodnienie wpływają tylko na wielkość plonów a nie na wydajność substancji w nich zawartych.

Ważnym zabiegiem wpływającym na jakość surowców jest suszenie roślin po zbiorze. Obecnie dąży się do uzyskania uniwersalnych metod zabezpieczających surowiec przed zniszczeniem i rozkładem związków czynnych, a tym samym utratę właściwości leczniczych.










Brak komentarzy :

Prześlij komentarz

Dziękujemy za każdy pozostawiony komentarz!
Anonimie, bardzo Cię prosimy, podpisz się imieniem lub nickiem, będzie nam łatwiej Ci odpowiedzieć.

Miłego dnia życzy :-)
ZdrowoNaturalnie.pl

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...
Copyright © 2016 ZdrowoNaturalnie.pl , Blogger